Nieuw in het easyTherm assortiment
13 april 2021
Geactiveerde damwanden als energiebron
25 mei 2021

De meestgestelde vragen over bronsystemen

Duurzame energie opwekken is een hot item. Nieuwbouwwoningen en -gebouwen mogen niet meer worden aangesloten op het gas en veel woningeigenaren willen zelf van het gas af. Maar hoe gaat dat als je een bron moet boren? Bij Nathan Projects ­– onderdeel van de Nathan Group en gespecialiseerd in de aanleg van bronsystemen – weten we hier alles van. Projectleider Hester van de Koot van Nathan Projects geeft antwoord op de acht meestgestelde vragen.

1. Wat is het voordeel van een bronsysteem ten opzichte van andere manieren om duurzame energie op te wekken?
“Op deze manier creëer je passieve koeling die je niets kost. Bovendien profiteer je van een lange levensduur – de bron gaat net zo lang mee als het gebouw zelf – en een dergelijk systeem produceert geen geluid.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vrijstaande woning voorzien van een bodemgebonden warmtepomp.

 

2. Welke bronsystemen zijn er en wanneer kies je voor welk type?
“Er zijn gesloten en open bronsystemen. Een gesloten systeem is vooral geschikt voor woningen, appartementen en zorglocaties: hier is de vraag naar verwarming groter dan die naar koeling en de onderhoudskosten zijn laag. Een open systeem is ideaal voor kantoren en utiliteitsbouw, vanwege het grote koelvermogen en de voordelen daarvan. Een open systeem is ook een goede optie wanneer er weinig ruimte voorhanden is.

3. Wat moet je regelen voordat je een bronboring kunt uitvoeren?
“Om te beginnen is het belangrijk om te weten of er geboord kan en mag worden. Denk hierbij aan mogelijke beperkingen vanuit bijvoorbeeld de gemeente, provincie of het waterschap. Nathan Projects kan met een vooronderzoek de (on)mogelijkheden in kaart brengen. Is er groen licht, dan is de tweede stap het inschatten van de verwarmings- en koelbehoefte van het gebouw. Op basis hiervan kunnen we de financiële haalbaarheid bepalen. Vervolgens zal de installateur een warmteverlies- en eventueel een koellastberekening moeten maken voor het bepalen van de juiste vermogens, zodat wij o.b.v. hiervan kunnen bepalen wat er geboord moet worden en welke warmtepompinstallatie hierbij past. Is dit allemaal duidelijk en gaan de betrokken partijen akkoord, dan volgt een plan van aanpak. We bepalen de bronlocaties en maken een definitieve werktekening, zodat de opdrachtgever de bronnen uit kan zetten met piketten. Ook controleren we de bodemrapporten om te zien of we volgens de reguliere regels kunnen werken of dat er sprake is van een verontreinigde bodem.

Werkvoorbereiding bij Nathan Projects, ons eigen boorbedrijf binnen de Nathan Group.

Vervolgens gaan we aan de slag met het opstarten van procedures voor het mogen realiseren van een gesloten bronsysteem, bijvoorbeeld via een melding bij de gemeente of een vergunningaanvraag. Onze vrachtwagens met oplegger zijn circa 17 meter lang en wegen 43 ton, dus we moeten goed bekijken of we hiermee de projectlocatie kunnen bereiken. Ook op locatie moeten we goed uit de voeten kunnen, rekening houdend met onder meer kavelgrenzen, omliggende bebouwing, ondergrondse kabels en leidingen, planten en bomen. Rekening houden met een toekomstig tuinplan hoort hier ook bij. Bij de werkzaamheden hebben we voldoende stroom en minimaal 7 kuub water per uur nodig. Een standaard wateraansluiting heeft meestal niet genoeg capaciteit, dus moeten we een alternatief regelen, zoals een brandkraan of een waterwagen. Wat er ook bij hoort, is het bepalen of we werken met spoelbakken of het graven van een spoelgat. Is het plan van aanpak klaar en hebben we toestemming van de gemeente? Dan kunnen we aan de slag.”

4. Hoe gaat een bronboring in z’n werk?
“Bij aankomst op de locatie overlegt onze boormeester met de opdrachtgever en eventuele andere partijen over de te volgen stappen, om de werkzaamheden soepel te laten verlopen. Vervolgens worden de benodigde machines en materialen afgeladen:

  • een boorwagen op rupsbanden van ca. 2,5 x 6 meter met een gewicht tussen de 20 en 25 ton
  • een minikraan voor het graven van het spoelgat of het opstellen van de spoelbakken
  • kratten met hulpmaterieel
  • een groutmachine
  • een haspel voor het inbrengen van een lus in het boorgat.

Dan kan het echte werk beginnen: het boren van de bron, tot de juiste diepte is bereikt. Nadat de stangen uit het boorgat zijn getrokken, wordt de u-lus in het boorgat gebracht. Vervolgens storten we rondom de bron een groutmengsel of vullen we deze ruimte op met zand of klei. De uitgegraven boorgrond blijft achter op de locatie, net als het overtollige spoelwater. Dit mag niet worden geloosd in het riool of oppervlaktewater, dus hiervoor graven we een verzamelgat of we laten het uitvloeien over het maaiveld, mits dit binnen het eigen kavel kan.”

Met 19 boorwagens worden door Nathan Projects bronsystemen aangelegd door heel Nederland.

5. Mag je overal boren?
“Nee. Dit hangt af van het beleid van de betreffende gemeente, provincie of het waterschap. In waterwingebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en de kernzone van het waterschap is boren vaak verboden. Wil je weten of er op de door jou gewenste plek geboord mag worden, dan kunnen wij dit voor je uitzoeken.”

6. Welke grondsoorten zijn er in Nederland en wat betekent dit voor het boren?
“Over het algemeen hebben we in Nederland te maken met zand, grind, klei, leem, veen of kalkzandsteen. Iedere grondsoort heeft zijn voor- en nadelen als het gaat om grondboringen. Gesloten bronnen worden vaak gerealiseerd op dieptes tussen de 50 en 200 meter, met de spoelboormethode. Tijdens het vooronderzoek kijken we naar de te verwachten bodemstructuur en grondeigenschappen om te bepalen welke boordieptes haalbaar zijn. Op basis hiervan kunnen we het warmtegeleidingsvermogen bepalen, net als de diepte die we moeten halen om energetische garanties te kunnen geven. Over het algemeen geldt dat in een bodemstructuur met het merendeel zand minder boormeters nodig zijn dan in kleigrond. Ook kun je in zandgrond dieper boren dan in klei. Heb je te maken met een bodemstructuur met kalkzandsteen of zeer grof grind? Dan moet er mogelijk ‘verbuisd’ geboord worden. Dit is duurder dan ‘standaard’ spoelboren.”

7. Wat doet Nathan Projects – buiten het boren – nog meer?
“We kunnen complete installatieconcepten verzorgen en bijpassende warmtepompen leveren, bijvoorbeeld van alpha innotec. Voor zowel ondergrondse – BRL 11000 –  als bovengrondse – BRL 6000-21 – systemen zijn we in het bezit van alle benodigde certificeringen. Wil je als installateur meewerken, maar heb je niet de vereiste BRL 6000-21 certificering? Dan kun je onder verantwoordelijkheid van Nathan Projects werken. Daarnaast kun je ons inschakelen voor het ontwerp en de realisatie van betonkernactivering, voor projecten vanaf 1.000 m2 in één ruimte. Ten slotte kunnen we volledige plafondkoeling-projecten ontwerpen en uitvoeren.”

Onze lassers bij Nathan Projects aan het werk voor een installatie ‘op maat’.  

8. Wat zijn alternatieven wanneer boren niet mogelijk is?
“Dan kun je kiezen voor een PVT-systeem, met het dak als warmtebron. Hiervoor is een speciaal ontwikkelde warmtepomp beschikbaar, die ook bij min 15 graden nog werkt. Verder kun je kiezen voor een lucht/water warmtepomp of een horizontaal bronsysteem.

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel, bel Nathan Projects op 0525 – 65 06 80.